ช่วงนี้ภาพที่คุ้นเคยกำลังกลับมาอีกครั้ง เมื่อมีรถจำนวนมากต่อคิวเติมน้ำมันจนล้นสถานีบริการในหลายจังหวัด บางพื้นที่ถึงขั้นมีประชาชนนำแกลลอนมาเติมน้ำมันสำรอง ทำให้หลายปั๊มต้องออกมาตรการ ห้ามเติมใส่แกลลอน เพื่อป้องกันการกักตุน สาเหตุสำคัญมาจากความกังวลต่อสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ซึ่งอาจกระทบต่อราคาน้ำมันโลกและความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ ล่าสุดรัฐบาล เร่งใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงเข้ามาพยุงราคา พร้อมยืนยันว่าน้ำมันในประเทศยังมีเพียงพอ ไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนกหรือกักตุนในตอนนี้
ชนวนความกังวลต่อตลาดพลังงานโลก
สถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางระหว่างอิสราเอล สหรัฐอเมริกา และอิหร่าน กลายเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ตลาดพลังงานทั่วโลกต้องจับตาอย่างใกล้ชิด เนื่องจากภูมิภาคที่มีสมรภูมิเป็นเหมือนหนึ่งในจุดศูนย์กลางการผลิตและขนส่งน้ำมันที่สำคัญของโลก
โดยจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ทำให้อิหร่ายมีการปิด ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันดิบหลักของโลก โดยมีน้ำมันมากกว่า 15 – 20% หรือ 1/5 ของการค้าในโลก ที่จำเป็นต้องผ่านเส้นทางนี้ ทำให้ห่วงโซ่อุปทานพลังงานทั่วโลกอาจมีการสะดุดในทันที
ทำให้ราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกช่วงนี้เริ่มมีความผันผวนสูงขึ้น นักลงทุนและผู้ค้าพลังงานมีการประเมินความเสี่ยงว่า หากความขัดแย้งยังคงเกิดขึ้นต่อเนื่อง ราคาน้ำมันอาจพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว และส่งผลกระทบต่อราคาขายปลีกในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วย
ซึ่งความกังวลในเรื่องนี้จึงอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้ประชาชนบางส่วนรีบเติมน้ำมันหรือกักตุนสำรองไว้ล่วงหน้า จนรถจำนวนเริ่มต่อคิวยาวตามสถานีบริการในบางพื้นที่
รัฐบาลใช้กองทุนตรึ่งราคาน้ำมัน
กระทรวงพลังงานและคณะกรรมการบริหารกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (กบน.) ได้เร่งประชุมเพื่อประเมินผลกระทบและกำหนดมาตรการรับมือ
นายอรรถพล ฤกษ์พิบูลย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ในฐานะประธาน กบน. เปิดเผยว่า ที่ประชุมมีมติในการตรึงราคาน้ำมันดีเซลไว้ที่ 29.94 บาทต่อลิตร เป็นเวลา 15 วัน แม้ว่าราคาน้ำมันในตลาดโลกจะปรับตัวสูงขึ้น โดยมาตรการมีผลตั้งแต่วันที่ 4 มีนาคม 2569 เป็นต้นไป และจะประเมินสถานการณ์อีกครั้งหลังครบกำหนด
ภายใต้มาตรการนี้ กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจะเพิ่มการชดเชยราคาดีเซลอีก 2.77 บาทต่อลิตร และยังปรับลดการจัดเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับน้ำมันกลุ่มเบนซินลงอีก 0.38 – 0.70 บาทต่อลิตร
ผลจากการใช้มาตรการนี้ทำให้ ราคาขายปลีกน้ำมันหน้าสถานีบริการจะยังคงอยู่ในระดับเดิม ไม่ปรับขึ้นตามต้นทุนน้ำมันดิบในตลาดโลก เพื่อช่วยลดผลกระทบต่อค่าครองชีพของประชาชนในช่วงที่สถานการณ์โลกยังมีความไม่แน่นอนสูง
นอกจากนี้ กระทรวงพลังงานยังตั้ง วอร์รูมพลังงาน เพื่อติดตามสถานการณ์การสู้รบในตะวันออกกลางอย่างใกล้ชิด เพื่อประเมินผลกระทบต่อระบบพลังงานของไทย ทั้งด้านราคาน้ำมัน การขนส่ง และปริมาณสำรอง
น้ำมันในไทยยังไม่ต้องกักตุน?
กระทรวงพลังงานยืนยันว่า แม้สถานการณ์โลกจะมีความผันผวน แต่ประเทศไทยยังมีปริมาณสำรองน้ำมันเพียงพอ สำหรับการใช้งานในประเทศ และยังไม่มีสัญญาณว่าจะเกิดภาวะขาดแคลน
ปัจจุบัน ฐนะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงในวันที่ 1 มีนาคม 2569 ยังคงเป็นบวก อยู่ที่ประมาณ 2,459 ล้านบาท ซึ่งสามารถนำมาใช้เป็นเครื่องมือสำหรับพยุงราคาพลังงานในระยะสั้นได้
ส่วนภาคเอกชน บริษัทพลังงานรายใหญ่ของประเทศ อย่าง ปตท. รวมถึงผู้ค้าน้ำมันรายอื่น ได้ประกาศ ตรึงราคาน้ำมันดีเซลและแก๊สโซฮอล์ไว้ในระดับปัจจุบันเป็นเวลา 15 วัน เพื่อช่วยบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน และให้สอดคล้องกับนโยบายของภาครัฐ
น้ำมันสำรอง ใช้ได้ 60 วัน
สำหรับข้อมูลด้านความมั่นคงกระทรวงพลังงานระบุว่า ประเทศไทยมีปริมาณน้ำมันสำรองรวมประมาณ 7,660 ล้านลิตร ซึ่งเพียงพอต่อการใช้งานในประเทศได้ประมาณ 60 วัน ในกรณีที่ไม่มีการนำเข้าน้ำมันเพิ่มเติม
นอกจากนี้ นักวิชาการด้านเศรษฐศาสตร์พลังงานจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ใช้แบบจำลองสถานการณ์วิกฤตราคาน้ำมัน (Oil Shock Simulator) เพื่อประเมินสถานการณ์หากเกิดเหตุเลวร้ายที่สุด
ผลการจำลองพบว่า กรณีที่ไทยมีน้ำมันสำรองเพียง 38 วัน และไม่ได้รับน้ำมันเข้ามาเติมจากฝั่งตะวันออกกลางเลย ก็ยังคงมีน้ำมันจากแหล่งอื่นที่เหลืออยู่อีก 60% ของความต้องการทั้งหมดในประเทศต่อวัน ซึ่งจะมีน้ำมันเชื้อเพลิงใช้ได้ต่อเนื่องอีก ประมาณ 130 วัน
แต่หากมีน้ำมันสำรองในระดับ 60 วัน ระยะเวลาการใช้งานอาจยืดออกไปได้ถึง 190 วัน
รศ. ดร.คมสัน มาลีสี นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ยังระบุเพิ่มเติมว่า หากประชาชนมีการปรับตัวใช้พลังงานลดลง ปริมาณน้ำมันที่มีอยู่ในระบบอาจเพียงพอต่อการใช้งานได้ยาวนานทั้งปี ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมการใช้ของประชาชนเป็นหลัก
หากราคาน้ำมันโลกพุ่ง อาจขยับเพดานดีเซล
อย่างไรก็ตาม ภาครัฐยังเตรียมมาตรการสำรองไว้ หากราคาน้ำมันดิบในตลาดโลกปรับตัวสูงขึ้นอย่างรุนแรง
กรณีที่ราคาน้ำมันดิบปรับขึ้นไปแตะระดับประมาณ 130 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล กองทุนน้ำมันอาจเริ่มทยอยลดการอุดหนุน และปรับราคาขายปลีกครั้งละประมาณ 0.50 – 1.00 บาทต่อลิตร
สำหรับน้ำมันดีเซล อาจมีการพิจารณาขยับเพดานราคาจากปัจจุบันที่ ไม่เกิน 30 บาทต่อลิตร เป็นประมาณ 33 บาทต่อลิตร หรืออาจสูงถึง 35 บาท ขึ้นอญู่กับสถานการณ์
โดยมาตรการนี้อาจต้องหารือร่วมกับกระทรวงการคลัง เพื่อพิจารณาปรับลดภาษีสรรพสามิตควบคู่กันไปด้วย เพื่อลดผลกระทบต่อค่าครองชีพและต้นทุนขนส่งของประเทศ
ราคาน้ำมันหน้าปั๊มยังคงเดิม
ก่อนหน้านี้ บริษัทผู้ค้าน้ำมันบางราย เช่น Shell และ Chevron (คาลเท็กซ์) ได้ประกาศปรับขึ้นราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลสูงสุดประมาณ 4 บาทต่อลิตร ซึ่งถูกมองว่าอาจสูงเกินความจำเป็น
หลังจากนั้น ภาครัฐได้เข้ามาติดตามสถานการณ์และประกาศมาตรการปรับโครงสร้างราคาน้ำมันตามกลไกใหม่ โดยมีการปรับลดราคาดีเซลลงสูงสุดกว่า 4.20 บาทต่อลิตร และปรับราคากลุ่มแก๊สโซฮอล์ลงประมาณ 1 บาทต่อลิตร เพื่อให้ราคาหน้าปั๊มอยู่ในระดับเดิม
นอกจากนี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีได้โพสต์ข้อความในโซเชียลว่า “ในฐานะหัวหน้ารัฐบาล ได้สั่งการให้กระทรวงพลังงานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ประกาศตรึงราคาน้ำมันดีเซลในราคาลิตรละ 29.94 บาท เป็นเวลา 15 วัน นับตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป หลังจากนั้นจะพิจารณามาตรการช่วยเหลือประชาชน อีกครั้งหนึ่ง โดย ปั๊ม ปตท. ทุกปั๊ม ขายน้ำมันดีเซล ลิตรละ 29.94 บาท”
ขณะที่บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ก็ได้มีประกาศ ตรึงราคาน้ำมันดีเซลและแก๊สโซฮอล์ไว้ 15 วัน เพื่อร่วมลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชน และช่วยรักษาเสถียรภาพราคาพลังงานในประเทศ
โดยราคาน้ำมันปัจจุบัน (4 มีนาคม 2569) เป็นดังนี้
ทั้งนี้ ภาครัฐและหน่วยงานด้านพลังงานได้แนะนำให้ประชาชนติดตามข้อมูลข่าวสารจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิด และไม่จำเป็นต้องตื่นตระหนกหรือเร่งกักตุนน้ำมัน เนื่องจากประเทศไทยยังมีปริมาณสำรองน้ำมันเพียงพอสำหรับการใช้งาน และยังมีมาตรการด้านพลังงานหลายด้านที่สามารถนำมาใช้ดูแลสถานการณ์ได้หากราคาน้ำมันในตลาดโลกยังคงผันผวน
ข้อมูลและรูปภาพจาก : bbc.com, amarintv.com, infoquest.co.th, bangkokbiznews.com
ติดตามข่าวสารยานยนต์ได้ที่ : car2day.com
